Ücret Bordrosunda İmzanın Önemi

Ücret Bordrosunda İmzanın Önemi - insankaynaklariyiz.net

Ücret bordrosunun imzalanması devamlı tartışma konusu olmaktadır. Yönetici arkadaşlar konuya İş yasası, SGK bordro ile ilgili maddelerine göre değerlendirmektedir. ayrıca son yapılan değişiklikler ile ücretlerin bankaya yatırılması nedeniyle ödeme yükümlülüğü yönünden değerlendirme yapılmaya çalışılmaktadır.
5510 sayılı yasaya ilave edilen maddeler ile ücretler 01.01.2009 tarihinden itibaren ücret ve benzeri ödemelerin bankaya yatırılma zorunluluğu getirildiği için Vergi idaresi ve kurumlar yönünden devlet alacakları garanti altına alınmakta ve bordro imzası kurumlarda aranmamaktadır.
Unutulmaması gereken personele bordro verdiğinizi ispat etme zorunluluğu ve açılan davalarda imzalı ücret bordrosunun ispat belgesi olarak mahkemelerde ve Yargıtay’da en önemli belge özelliğini korumasıdır. Bu nedenle imzalı ücret bordrolarının yasalar ve işletmeler yönünden önemini aşağıdaki yazı ve Yargıtay kararları ortaya koymaktadır.


İMZALI ÜCRET BORDROLARININ İSPAT BELGESİ OLMASI KONUSU
Personel çalıştığı dönemde hakları için dava açma hakkına sahip olduğu gibi işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içerisinde ücret ve benzeri alacakları için (İş Kanunu 32 Maddesi), 10 Yıl içerisinde Borçlar Kanunu 125 Maddesi ile (Kıdem ve ihbar tazminatları için) dava açma hakkına sahiptir.
4857 sayılı iş kanunu,5510 sayılı Sosyal Güvenlik Yasası ve 213 sayılı VUK ücret bordrolarının veya ücret hesap pusulalarının düzenlenmesi, sorumluluklar ve düzenlenmeme halinde idari para cezaları öngördüğü gibi Borçlar Yasasının 125 maddesindeki Kıdem ve ihbar tazminatları zaman aşımı süresine yer vermesi nedeniyle önemli bulunmaktadır.

Ücret Bordrosunun veya hesap pusulası düzenlememesi veya usulüne uygun düzenlenmemesi halinde delil olarak kabul edilmediği gibi yasalar gereğince usulsüzlük cezası ve idari para cezaları uygulanmaktadır.

10 kişiden fazla personel istihdam eden işyerlerinde ücretlerin 01.01.2009 tarihinden itibaren bankaya yatırılması zorunlu olduğu için ücret bordroları veya ücret hesap pusulaları personele verilmemekte ve imzalatılmamaktadır.
Bu durumun işletmeler yönünden sakıncaları bulunmaktadır. İlgili Yasalardaki uygulamaları ve yargı kararları incelediğinde durumun önemi daha fazla ortaya çıkmaktadır.
4857 sayılı İş Yasası gereğince, ücretler , Fazla mesai gibi ödemeler ile alt işveren personeli ücret ödemleri nedeniyle İş Kanununa göre 5 yıllık, Borçlar Yasasındaki 10 yıllık zaman aşımı süreleri boyunca imzalı bordroları ispat edici belge olarak personelin dosyasında bulundurmak gerekmektedir.
5510 sayılı yasada son yapılan değişiklikler sonucunda ücret ve diğer personel alacaklarının bankaya yatırılma şartı getirilmesi resmi kurum alacakları (Gelir vergisi ve SGK primleri) garanti altına alındığı düşünülerek bordrodaki imza bakımından zorunluluklar ortadan kalkmış olarak yorumlanmaktadır.
Ancak bordroların imzalanma zorunluluğu 3 neden bakımından önemlidir.
1. 4857 sayılı iş kanunun 37 maddesi ile İşverenlerin, bankaya yatırılan ücret ve benzeri alacakların hesabını gösterir imzalı bir pusulanın personele verilmesini zorunlu tutulması,
2. İncelemelerde İşverenlerin ücret hesap pusulasını personele verdiklerini ispatlama yükümlülüğü yerine getirdiğinin ispat edilmesi durumu,
3. Personelin hakları için açtıkları davalarda Mahkemelerin ve Yargıtay’ın imzalı ücret bordrolarına ispat edici belge olarak itibar etmesidir.
Genellikle işletmelerde bordro imzalatılmasındaki zorluk veya amacının bilinmemesi nedeniyle bordro imzalatılmaktan kaçınılmaktadır.
Unutulmaması gereken konu Yargıtay’ın verdiği kararlarda ücret bordrolarının usulüne uygun düzenlenmesi, bordrodaki bilgilerin doğru olması, personelin ihtirazı kayıt koymadan imzalanması halinde ilgili ayla ilgili alacağı bulunduğunu iddia edemez şeklindedir. (Yargıtay Kararı)

NO DAİRE TARİH ESAS NO KARAR

127. 9.Hukuk Dairesi 21.01.2002 2001/19801 2002/353
ÖZÜ:İmzalı ücret bordrolarında hafta tatili çalışması ve fazla mesai ile ilgili sütunlara yer verilmiş ve bu sütunlarda ödemeler yapıldığı gösterilmişse; davacı işçinin daha fazla çalıştığı ve bordronun gerçek duruma uygun düşmediği yolunda bir itirazı kayıtın bulunmadığı bordroların ilişkin bulunduğu aylar dikkate alınarak hafta tatili ve fazla mesailerinin hesaplanması doğru olmaz,

Yargıtay düzenlenen bordroya ücret ve benzeri personel alacaklarının doğru olarak konması ve personelin itiraz kaydı olmadan bordroyu imzalamasına bağlamış bulunmaktadır.
Yargıtay ve mahkemeler yönünden en önemli belge olarak imzalı bordro ispat vesikası olarak kabul edilmekte ayrıca iş yasası gereğince Personele bordroyu verdiğinizi ispatlamak için imzaya ihtiyaç bulunmaktadır.
İşçinin iddialarına karşılık işveren’in bu hakları ödediğini ispatlama yükümlülüğü vardır. Bankaya yatırılan paralarda işçi alacağını ödenmiş olduğu kabul edilmekte ancak ödeme konularında hesaplamaları doğru yapıp yapmadığınızın ve çalışanın onaylaması hususunu ispat edecek imza yoksa davayı kaybetme ihtimali bulunmaktadır. İş mahkemelerinde işverenlerin davaları kaybetmelerinin ana sebepleri bu konulardır. Alt yapınızda belgeleriniz tamam değilse davaya % 70 kaybetmiş olarak davalara başlanmaktadır.
4857 sayılı yasanın getirdiği en önemli 3 kavram var. Her belge imzalı olmalı, personel ile ilgili her konu yazılı belgeye bağlanmalı, personele yazılan her yazı,savunma ve uyarılar açık ve net yazılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sözlü yapılan uyarıların mahkemelerde delil olmasını beklemek mümkün değildir.

SGK MEVZUATI BAKIMINDAN İMZA

5510 sayılı SGK Yasasında Düzenlenen bordrolarda imza şart olarak konmuş ancak maddenin sonuna bankaya yatırmada imza şartı aranmaz denmektedir. SGK bakımından ücretin tahakkuk ettirilmesi ve bordronun usulüne uygun düzenlenmesi yeterli sayılmaktadır.

VERGİ USUL KANUNU BAKIMINDAN BORDRO

VUK 238 maddesinde bordronun düzenlenme şekline yer verilmiştir. Düzenlenmeme halinde her ay ve her personel için Sermaye şirketlerinde II derece usulsüzlük sayılarak 2009 yılı için bordro başına 50TL ceza kesileceği yasada yer almaktadır.

Yukarıdaki konuları incelendiğinde devlet ücretlerin bankaya yatırılması nedeniyle imza şartını askıya almış ve Gelir idaresi ve SGK ,tahakkukların yapılması vergi, SGK primlerinin ödenmesini garanti altına almak için ücretlerin bankaya yatırılması ile ilgili yapılan son yasal değişiklikleri yeterli bulmaktadır.

Ancak Burada önemli olan İş yasasının İşveren ve çalışan arasındaki hukuksal ilişkileri düzenleyen konularda imzanın öneminin ortaya çıkmasıdır.

Ø Personel ücret, fazla mesai ve diğer alacak ödemelerinin doğru yapılmasını sağlamak,
Ø Personelin ödenmeyen haklarını teminat altına almak,
Ø İş davaları öncesi personelin eksik ödemelerine itiraz etmesini sağlamak,
Konusunda tedbirler ile sosyal sorumluluklar nedeniyle Yargıda İşverenlere karşı çalışanları korunmak ve bordronun personel verilmesini sağlamak maksadıyla imza ile ilgili hüküm önemsenmemesine rağmen bordroyu veya hesap pusulasını personele teslim şartını getirilmiştir.

Unutulmaması gereken Ücret bordrolarının imzalanması en fazla işverenlere fayda sağlamaktadır. Alt işveren ilişkilerinin de günümüzde öne çıkması nedeniyle imzalanmayan bordrolar için asıl işverenler ve alt işverenler açılan davaları yetersiz belge nedeniyle kaybedilmektedir. Yargıtay’ın bu konuda verdiği Karar örnekleri yeterince açık bulunmaktadır.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
E. 2000/14922-K. 2001/137-T. 15.1.2001
• FAZLA MESAİ ÜCRETİ ( Dosyadaki Bordrolarda Fazla Mesai Sütunu Olup Tahakkukunun da Yapılmış Olması )
• BORDRO ( Dosyadaki Bordrolarda Fazla Mesai Sütunu Olup Tahakkukunun da Yapılmış Olması )
• İHTİRAZİ KAYIT KONMAKSIZIN BORDROLARIN İŞÇİ TARAFINDAN İMZALANMASI ( Fazla Mesai İddiasıyla Alacak Talebinde Bulunma İmkanının Olmaması )1475/m.35
ÖZET: Davacı, fazla mesai ücretinin tahsilini talep etmiştir. Dosyadaki bordrolarda fazla mesai sütunu olup tahakkuku da yapılmıştır. Bu bordrolar davacı tarafından imzalanmıştır. İhtirazı kayıt konmaksızın bordroların işçi tarafından imzalanması halinde fazla mesai iddiasıyla alacak talebinde bulunma olanağı yoktur. Bordrolar imzalı olduğundan fazla mesai ücretinin davacıya ödendiğinin kabulü gerekir.
DAVA: Davacı, kötü niyet tazminatı, fazla çalışma ücreti ile yemek parasının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR: 1. Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2. Dosya içine sunulan bordrolarda fazla mesai sütunu bulunmuş olup tahakkuku da vardır. Bu bordrolar davacı tarafça da imzalanmıştır. Dairemizin kararlılık kazanmış uygulamasına göre ihtirazı kayıt konulmaksızın bordroların işçi tarafından imzalanması halinde daha fazla mesai yapıldığı iddiasıyla işçinin alacak talebinde bulunması olanağı yoktur. İş müfettişi raporunda bordrodaki fazla mesainin saat 17’den sonraki döneme ilişkin olduğu şeklindeki açıklaması davacının fazla mesaiye hak kazandığını göstermez. Bordrolar imzalı olduğuna göre artık saat 17’den önce ya da sonra yapılan fazla mesai alacağının kendisine ödendiği kabul edilmelidir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.1.2001 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Son olarak 2008 yılında yayınlanan aşağıdaki Yargıtay kararı bu işin önemini ortaya koymaktadır.

T.C. YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
E. 2008/939-K. 2008/5619-T. 21.3.2008
• FAZLA ÇALIŞMA ( İşçinin İspatlamakla Yükümlü Olduğu – Bordrolarda Fazla Çalışma Bölümünün Boş Olması ya da Bordronun İmza Taşımaması Halinde İşçi Fazla Çalışma Yaptığını Her Türlü Delil İle Kanıtlayabileceği )
• KANIT YÖNTEMİ ( Fazla Çalışma Yaptığını İşçinin İspatlamakla Yükümlü Olduğu – Bordrolarda Fazla Çalışma Bölümünün Boş Olması ya da Bordronun İmza Taşımaması Halinde İşçi Fazla Çalışma Yaptığını Her Türlü Delil İle Kanıtlayabileceği )
• BORDROLAR ( İmzalı Ücret Bordrolarında Fazla Çalışma Ödendiği Anlaşılıyorsa ve İşçi İhtirazi Kayıt İleri Sürmemiş İse Daha Fazla Çalışma Yapıldığının İleri Sürülemeyeceği )
• ÜST DÜZEY YÖNETİCİ ( Bulunan İşçiye Görev ve Sorumluluğun Gerektirdiği Ücretin Ödenmesi Durumunda Ayrıca Fazla Çalışma Ücretine Hak Kazanılmasının

Kararın tamamı okunduğunda bu konuda arkadaşlar yeterli bilgiye ulaşmış olacaklardır.

İnsan Kaynakları Yöneticileri olarak personel konusunda işyerinde firmayı koruyacak tedbirleri almaları için bordroların imzalatılması ve personel dosyalarında yasal zaman aşımı süreleri olan 5-10 yıl saklanması gerekmektedir. Davaların, bordrodaki imzadan dolayı kaybedilmesi sıkıntı yaratacağı için bordroların imzalatılması ve imzalı bordroların saklamak gerekmektedir.Bilhassa alt işverenlerle çalışan asıl işverenlerin müteselsil sorumlulukları nedeniyle imzalı bordro ve belgeleri olmaması halinde firmaların zaman aşımı süresince sıkıntıları daha fazla olacaktır.

SONUÇ: Bordro imzası önemi nedeniyle işverenlerin ve İK yöneticilerinin dikkatli olmaları önemli bulunmaktadır. Bilhassa bazı sektörlerin tabi olduğu işyerlerinde ücret ve benzeri alacaklar için yasada yer alan yüksek faizler (günlük % 5) nedeniyle imzalı ücret bordrolar ispat edici belge olarak kesinlikle imzalatılmalı ve saklanmalıdır.
Ücret bordrosu ile ilgili yapılması gerekenler,
1. Personel ödemeleri ile ilgili bordroların kesinlikle düzenlenmesi,
2. Ücret bordrolarının personele imzalatılması ve dosyalarda saklanması
3. 4857 sayılı yasaya göre zaman aşımı süresi olan 5 yıl, Borçlar yasası gereğince kıdem ve ihbar tazminatları için zaman aşımı süresi olan 10 yıllık süre boyunca saklanması,
4. Personelin çalışırken veya işten ayrıldıktan sonra zaman aşımı süresince dava açması nedeniyle imzalı bordroların kıymetli evrak olarak saklanması,.
5. Alt işverenlerin ödemeleri ile ilgili müşterek ve müteselsil sorumluluk nedeniyle imzalı bordrolar saklanmalıdır.

 

logo - asıl

Bir Cevap Yazın