Kıdem Tazminatıa Hak Kazanmak Şartları ve Esasları

kıdem tazminatında gelir vergisi-insankaynaklariyiz.NET

A-TANIMI

Kıdem tazminatı, bir işçinin işverene bağlılığı, sadakati ve emeği karşılığı geçen sürelerin toplamına denk gelen tazminat hakkıdır. 1475 sayılı İş Kanununun 14.maddesinde gösterilen Kıdem esasına bağlı özel bir tazminat türüdür. Tek işverene bağlı olmak üzere; değişik işyerlerinde en az bir yıllık çalışması olan işçi, iş sözleşmesini kanunda  öngörülen koşullarda sona erdirmesi halinde kıdem tazminatı ‘nı almaya hak eder.

B- KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANMA ŞARTLARI

  • İşçinin haklı nedenlerle derhal fesih hakkını kullanması,

4857 sayılı kanunun 24. md. Yer alan;

I-Sağlık sebepleri

II-Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri ile

III-Zorlayıcı sebeplerdir.

 

Not:  Kısa Çalışma Ödeneği ile ilgili olarak Kısa çalışma ödeneği uygulanacak işyerinde bunun ilanı tarihinden itibaren 6 iş günü içerisinde çalışanın 4857/24/II-f gereği, haklı nedenle derhal fesih hakkı kazanacağını ve kıdem tazminatı alabileceğini gözden kaçırmayın.

  • İşçinin işveren tarafından  “ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller”  başlıklı 4857/25/ II. Madde dışında işten çıkarılmış olması,
  • Muvazzaf askerlik görevi dolayısıyla işten ayrılmış olması,
  • İşçinin kendi isteği ile işten ayrılmamış olması,
  • Bir işyerinde bir yıldan fazla çalışmış olması,
  • Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla iş akdinin feshedilmesi
  • Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl  içerisinde kendi arzusu ile iş akdini feshetmesi,
  • İşçinin ölümü ,(burada işçinin ölümü halinde kıdem tazminatı mirasçılarına ödenir)
  • Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hakkın kazanımı tarihinden itibaren Borçlar Kanunu açısından 10 yıllık zamanaşımına tabidir.(B.K.  125. md)
  • 3600 prim ödeme günü ve 15 yıl sigortalılık süresi olanlar,

ilk sigortalı olduğu tarihten itibaren;

-15 yıl geçen,
-Bu süre içinde en az 3.600 gün prim ödeyen,
sigortalılar, emeklilik için aranan yaş, prim günü ve sigortalılık süresi koşullarından, yaş dışındakileri yerine getirdiklerinde, son çalıştıkları işyerinden (en az bir yıl çalışmış olmak koşuluyla) kıdem tazminatını almak suretiyle ayrılabiliyorlar.

İşçinin, kıdem tazminatı alabilmesi için son işyerinde aralıksız olarak 15 yıl çalışmış olması gerekmiyor. Talebi üzerine, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ilgili müdürlüğü tarafından, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3.600 gün sayısını dolduran sigortalıya, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesine göre “kıdem tazminatı alabilir” şeklinde bir yazı veriliyor.
C- KIDEM TAZMİNATI HESAPLANMASI VE HESAPLANIRKEN  DIKKATE ALINACAK ÖDEMELER

Kıdem tazminatı, bir işçinin çalışma süresince geçen her bir yıl için, giydirilmiş son

brüt ücretinin otuz günlük tutarıdır. Ay içinde alınan normal ücret ve işçiye sağlanan diğer menfaatlerden oluşmaktadır.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

İşçinin çalıştığı her 1 yıl  için son 30 günlük brüt ücreti tutarındadır. Yıl kesirleri de dikkate alınır. İşçinin giriş ve çıkış tarihleri tespit edilir. Kaç yıl çalışmış ise en son aldığı brüt ücret ile çalıştığı yıl çarpılır. Daha sonra yıldan arta kalan ayları güne çevrilir ve son brüt ücret 365 e bölünmek suretiyle  günlük ücreti bulunur. Son aşamada ise güne çevrilen çalışma süreleri ile günlük ücreti çarpılarak hesaplanan rakamlar toplanır. ( yıl + ay + gün)

Hesaplanan kıdem tazminatı tavanı aşmıyorsa sadece damga vergisi kesintisi olur.

Eğer tavanı aşıyorsa Gelir Vergisi kesintisi de olur. (% 15)

Normal ücret,  4857 sayılı İş kanunun 32. md. Belirtilen ücrettir.

İşçiye sağlana diğer menfaatler ise;  işçiye asıl ücretinin dışında, toplu iş sözleşmeleri veya  kanunlarla sağlanan ayni ve nakdi haklardan devamlılık arz eden ve ödenmesi bir şarta bağlı olmayan ödemelerdir. Bu ödemeler de aşağıda sıralanmıştır:

Kıdem Tazminatının Hesabında Dikkate Alınacak Ödemeler

1- Çıplak ücret,
2- Yemek yardımı,
3- Kasa tazminatı,
4- Gıda yardımı ,
5- Yakacak yardımı,
6- Eğitim yardımı,
7- Konut yardımı,
8- Giyecek yardımı,
9- Erzak yardımı,
10- Sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli,
11- Unvan tazminatı,
12- Aile yardımı,
13- Çocuk zammı,
14- Temettü,
15- Havlu ve sabun yardımı (işyerinde kullanılacak ise  tazminat   hesabında   dikkate alınmaz),
16- Taşıt yardımı,
17- Yıpranma tazminatı,
18- Kalifiye-Nitelik zammı,
19- Sağlık yardımı,
20- Mali sorumluluk tazminatı,
21- Devamlı ödenen primler.

 

logo - asıl

Bir Cevap Yazın