Yabancı Uyruklu İşçi Çalıştırmak İçin Ne Yapılmalı ?

yabancı işçi sgk - insankaynaklariyiz.net

Türkiye’de çalışacak bir yabancının sırası ile;

  1. Çalışma izni, (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)
  2. Çalışma vizesi, (Türkiye’nin dış temsilcilikleri)
  3. Çalışma amaçlı ikamet tezkeresi, (ilgili emniyet makamları)

İşlemlerini tamamlamış olması gerekmektedir.

A-ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURULARI

-Yurt Dışı Müracaat

  • Türkiye’de 6 aydan fazla ikameti olamayan yabancı çalışma izni başvurusunu uyruğunun veya daimi ikametinin bulunduğu Dış Temsilciliğimize yapacaktır. Başvurusu sırasında iş sözleşmesini, davet mektubunu veya Şirket ortağı olması halinde buna ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi’nin yanında bulunması faydalı olacaktır.

Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği gereği yabancının yaptığı başvuruyu takip eden 10 işgünü içinde Türkiye’deki işverenin www.turkiye.gov.tr adresinden e-devlet’e giriş yaparak online çalışma izin başvurusu yapması gerekmektedir. Online başvuru tamamlanarak çıktısı alınan form işveren yetkilisi ve yabancı şahıs tarafından imzalanacaktır. (Yabancıya imzalatılmasının mümkün olmadığı hallerde her iki tarafın ıslak imzalarının bulunduğu iş sözleşmesinin ibrazı yeterli olacaktır.) Başvuru formu ve müracaat için gerekli diğer belgelerin yabancının başvurusunu takip eden 10 iş günü içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ulaştırılması zorunludur. Belirtilen sürenin aşılması halinde tüm işlemlerin yasal prosedüre uygun olarak tekrarlanması gerekecektir.

 

  • Çalışma izin başvurusu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun, uygulama Yönetmelikleri ve ilgili diğer mevzuat kapsamında incelenip, ilgili kurumların da görüşleri alınarak değerlendirilir. Başvuru sonucu online ve yazılı olarak bildirilir.

 

  • Çalışma izin belgesini alan yabancıların, bu belgeyi aldıkları tarihten itibaren en geç doksan gün içinde ön başvuru yaptıkları T.C. Dış Temsilciliğine müracaat ederek Çalışma Vizesi talebinde bulunmaları, ülkeye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç otuz gün içinde İçişleri Bakanlığına (İl Emniyet Müdürlüklerine) ikamet tezkeresi almak için başvurmaları zorunludur. Aksi halde çalışma izni geçerlilik kazanmayacaktır.
  • Çalışma izninin alınmasını ve yabancı şahsın yurda girişini müteakip sigortalı giriş kaydının yaptırılması zorunludur. Bu işlem için işveren konumundaki şahsın ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlüğüne başvuru yaparak işyeri kaydı yaptırması ve yabancı şahsın sigortalılığını başlatması gerekmektedir.

 

-Yurt İçi Müracaat

Türkiye’de ikamet eden ve öğrenim amacı dışında en az altı ay süreli geçerli ikamet izni olan yabancıların çalışmak üzere anlaşmaya vardığı işverenleri çalışma izni veya çalışma izni uzatma başvurularını internet üzerinden online olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yaparlar.

 

  • Yabancıların Çalışma izin başvurularının elektronik ortamda yapılması (www.csgb.gov.tr) ve kağıt ortamında imzalanarak Yönetmelik ekinde belirlenen diğer belgelerle birlikte şahsen veya posta ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ulaştırılması gerekmektedir.

 

  • İşverenin söz konusu yabancıyı çalıştırmak üzere ikamet tezkeresi süresi içerisinde www.turkiye.gov.tr adresinden e-devlet şifresi ile giriş yaparak online çalışma izin başvurusu yapması gerekmektedir. Online başvuru tamamlandıktan sonra çıktısı alınarak işveren yetkilisi ve yabancı şahıs tarafından imzalanacaktır. (Yabancıya imzalatılmasının mümkün olmadığı hallerde her iki tarafın ıslak imzalarının bulunduğu iş sözleşmesinin de başvuru belgeleriyle birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ulaştırılması gerekmektedir.) Başvuru formu ve müracaat için gerekli diğer belgelerin online başvurunun tamamlanmasını takiben 6 işgünü içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ulaştırılması zorunludur. Belirtilen sürenin aşılması halinde yapılan başvuru geçersiz hale geleceği için tüm işlemlerin yasal prosedüre uygun olarak tekrarlanması gerekecektir.

 

  • Çalışma izin başvurusu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun, uygulama Yönetmelikleri ve ilgili diğer mevzuat kapsamında incelenip, ilgili kurumların da görüşleri alınarak değerlendirilir. Başvuru sonucu online ve yazılı olarak bildirilir.

 

  • Çalışma izin belgesini alan yabancıların, bu belgeyi aldıkları tarihten itibaren en geç otuz gün içinde ikamet tezkeresi almak üzere İçişleri Bakanlığına (İl Emniyet Müdürlüklerine) başvurmaları zorunludur. Aksi halde çalışma izni geçerlilik kazanmayacaktır.

 

  • Çalışma izninin alınmasını müteakip yabancı şahsın sigortalı giriş kaydının yaptırılması zorunludur. Bu işlem için işveren konumundaki şahsın ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlüğüne başvuru yaparak işyeri kaydı yaptırması ve yabancı şahsın sigortalılığını başlatması gerekmektedir.

 

B-ÇALIŞMA İZİNLERİNİN GEÇERLİLİĞİ

 

5683 Sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanunun 3 ncü maddesi uyarınca, verilen çalışma izinleri, emniyet makamlarından alınacak “çalışma amaçlı ikamet tezkeresi” ile geçerlilik kazanmaktadır.

 

Nitekim 5683 Sayılı Kanunun 3 ncü maddesine göre, Türkiye’de çalışacak yabancıların Türkiye’ye giriş yaptıktan itibaren 30 gün içerisinde ve her hâlükârda çalışmaya başlamadan önce çalışacakları İl Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şube Müdürlüklerinden/Büro Amirliklerinden çalışma amaçlı ikamet izni almaları gerekmektedir.

 

C-ÇALIŞMA İZİNLERİNİN TÜRLERİ

 

  1. Süreli Çalışma İzni

 

Belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli bir meslekte çalışmak ve en çok bir yıl geçerli olmak üzere verilen izindir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, süreli çalışma izninin geçerlilik alanının şehir, idarî sınır veya coğrafî bölge gibi girdileri baz alarak genişletebilme veya daraltma yetkisine sahiptir.

 

Bir yıllık kanunî çalışma süresinden sonra aynı iş yeri veya işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla iki yıl daha; üç yıllık kanunî çalışma süresinin sonunda ise aynı meslekte dilediği işverenin yanında çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla üç yıl daha uzatılabilmektedir.

 

Türkiye’ye çalışmak üzere gelen bir yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına da yabancının kendisi ile birlikte en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olmaları koşuluyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çalışma izni verilebilecektir. Ancak bunların çalışabilmeleri için öğrenci olmamaları koşulu aranmaktadır.

 

  1. Süresiz Çalışma İzni

 

Türkiye’de en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet eden veya toplam altı yıl kanunî çalışması olan yabancılara; belirli bir işletme, meslek, mülkî veya coğrafî alanla sınırlandırılmaksızın verilen izindir.

 

Süresiz çalışma izni almış olan yabancıların çalışma amaçlı ikamet tezkereleri, yabancının talebi ve varsa sözleşme süresi dikkate alınarak, her defasında beş yıla kadar verilebilmektedir. Ancak, bu beş yıllık süre yabancının hamili olduğu pasaportun geçerlilik süresinden fazla ise, verilecek ikamet tezkeresi pasaportun geçerlilik süresine göre düzenlenir.

 

  1. Bağımsız Çalışma İzni

 

Yabancıların Türkiye’de en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olmaları, çalışmalarının ekonomik kalkınma açısından katma değer yaratması ve istihdam üzerinde olumlu etki yapacak olması koşulu ile verilen izindir.

 

Bağımsız çalışma izni almış olan yabancıların çalışma amaçlı ikamet tezkereleri, yabancının talebi de dikkate alınarak, her defasında beş yıla kadar verilebilmektedir. Ancak, bu beş yıllık süre yabancının hamili olduğu pasaportun geçerlilik süresinden fazla ise, verilecek ikamet tezkeresi pasaportun geçerlilik süresine göre düzenlenir.

 

Bağımsız çalışma izni verilmesi için müracaat eden yabancıya, izin işlemlerini tamamlayabilmesini teminen verildiği tarihten itibaren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca üç ay süreyle geçerli “Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesi” verilmektedir. Vize veya vize muafiyet süresi yeterli olmayanlara müracaat etmeleri halinde “belge geçerlilik süresini aşmamak” kaydı ile ikamet tezkeresi tanzim edilmektedir.

 

D-BELGELİ TURİZM İŞLETMELERİNDE ÇALIŞACAK YABANCILAR

 

Belgeli turizm işletmelerinde çalıştırılacak olan “yabancı uzman personel” ve “yabancı sanatçılara” Turizm Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca verilecek izinler için yapılacak başvurular, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen usule göre yapılmaktadır.

 

Bu kapsamda çalışma izni alan yabancı sanatçıların, çalışma izni geçerlilik süresini uzattırma veya işyeri değişikliği nedeniyle yeni aldıkları çalışma iznine istinaden ikamet tezkeresi alabilmeleri veya mevcut tezkerelerinin süresini uzattırabilmeleri için, her defasında Türkiye’nin dış temsilciliklerinden çalışma vizesi alarak gelmeleri gerekmektedir.

 

E-KAYIT DIŞI ÇALIŞAN YABANCILAR İLE KAYIT DIŞI YABANCI ÇALIŞTIRAN İŞ YERİ SAHİBİNE UYGULANACAK CEZAİ MÜEYYİDELER

 

Kayıt dışı çalıştığı tespit edilen yabancılara idari para cezası uygulanmaktadır. Daha sonra bu yabancılar 5683 Sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri Hakkındaki Kanuna göre ülkemizden sınır dışı edilmektedirler. Ayrıca kayıt dışı çalışmaktan dolayı haklarında uygulanan para cezasını ödememeleri halinde, bu yabancıların Türkiye’ye 5 yıl süreyle tekrar girmeleri engellenmektedir.

 

Diğer taraftan, kayıt dışı yabancı çalıştıran iş yeri sahibine de çalıştırdığı yabancı sayısınca idari para cezası uygulanmaktadır.

 

F-YABANCILARA YASAKLANAN MESLEKLER

 

Yabancıların aşağıda sayılan meslekleri Türkiye’de yapmalarına izin verilmemektedir.

 

  1. Diş tabipliği, dişçilik, ebelik, hastabakıcılık. (Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun uyarınca)

 

  1. Eczacılık (Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun uyarınca)

 

  1. Veterinerlik (Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun uyarınca)

 

  1. Özel hastanelerde sorumlu müdürlük (Hususî Hastaneler Kanunu uyarınca)

 

  1. Avukatlık (Avukatlık Kanunu uyarınca)

 

  1. Noterlik (Noterlik Kanunu uyarınca)

 

  1. Özel veya kamu kuruluşlarında güvenlik görevlisi (Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun uyarınca)

 

  1. Kara suları dahilinde balık, istiridye, midye, sünger, inci, mercan ihracı, dalgıçlık, arayıcılık, kılavuzluk, kaptanlık, çarkçılık, katiplik, tayfalık vb. (Kabotaj Kanunu uyarınca)

 

  1. Gümrük müşavirliği (4458 sayılı Gümrük Kanununun 227 nci maddesi gereğince)

Bir Cevap Yazın