Kısmi Süreli (Part-time) Çalışanların Yıllık İzin Hakları

kismi-sureli-part-time-calisanlarin-yillik-izin-haklari-insankaynaklariyiz-net

Son yıllarda artan işgücü ihtiyacını karşılamak için ülkemizde birçok sektörde kısmi süreli çalışan ihtiyacı artmaktadır. Hem daha az maliyetli hem de maliyet ölçümünün kolay olması nedeniyle özellikle proje bazlı işlerde kısmi zamanlı çalışan seçilmektedir. İşçi ve işverenin karşılıklı anlaşması sonucu belirli bir zaman aralığında çalışma anlaşmasıdır. 4857 Sayılı İş Kanununun 13. Maddesinde bu konuda açıklamada bulunulmuştur. İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğine göre, tam süreli iş sözleşmesi ile belirlenen emsal çalışma süresinin üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma, kısmi süreli çalışmadır.

Kısmi Süreli Çalışanlar Yıllık İzine Ne Zaman Hak Kazanır ?

İş kanununun 53. madde 1. fıkrasında “işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir” hükmü yer almaktadır. Yıllık izine hak kazanabilmek için 1 yıllık çalışmaya varsa deneme süresi de dâhildir. Kısmi zamanlı çalışmalarda yıllık izne hak kazanabilmek için çalışma zamanınız değil işe giriş tarihinizden itibaren 1 yıldır. Çünkü haklı bir neden olmadıkça hiçbir şekilde sürekli zamanlı işçilerden farklı bir uygulamaya tabi tutulamazlar. Kaldı ki yönetmelikte de belirtildiği üzere “kısmi süreli ya da çağrı üzerine çalışan işçilerle tam süreli çalışan işçiler arasında yıllık izin süreleri ve izin ücretleri konularında bir ayırım yapılamaz”.

1 Yıldan az sürecek mevsimlik ve kampanya işlerinde çalışanlara gelince kanunun ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz. Çünkü zaten yıllık çalışma süreleri yok. Kanunda kısmi yada tam zamanlı çalışanların yıllık izin konusunda bir ayrım içeren madde yoktur. İşçinin haftalık yada aylık çalışması yıllık izin konusunda bir farklılık yaratmaz. Belirttiğimiz gibi önemli olan işe başlanılan tarihten itibaren 1 yıl geçmesidir.

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği 13. maddesinde “kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesiyle çalışanlar yıllık ücretli izin haklarından tam süreli çalışanlar gibi yararlanırlar ve farklı işleme tabi tutulamazlar” olarak belirtilmiştir. Bu konu işyeri açısından bazı özel durumlarda geçerli olmayabilir. İşyerinin haklı bir nedeni varsa tabi tutulması söz konusu nadir durumlarda da olsa olabilir.

Kısmi Zamanlı Çalışanın Yıllık İzin Ücreti Nasıl Ödenir ?

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 21. maddesine göre, kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışanlara; izin dönemine rastlayan çalışması gereken sürelere ilişkin ücretleri, yıllık izin ücreti olarak ödenir. Ödenen yıllık izin ücreti, işçinin normal haftalık çalışma saatinin ücretidir. 

Part-time çalışanların yıllık izin parasının ödenmesine gelince; yıllık izin kullanan çalışan normal haftalık çalışmasında kaç günlük çalışıyorsa 14 işgününde o günlere karşılık gelen çalışma günü kadar yıllık izin kullanır.

Örneğin; Ahmet Küçüksu isimli çalışan 31.102016 tarihinde işe başlasın. 01.112017 tarihinde 14 günlük yıllık izine hak kazanır. Haftalık 3 gün kısmi zamanlı çalışıyorsa 6 gün yıllık izin hakkı kullanacaktır. Diğer günler zaten işe gelmemektedir.

Eğer kısmi süreli çalışan işçi yıllık izin hakkını kullanamıyorsa yıllık izin ücreti ödenir. Bu ödeme yine sözleşmeye göre 14 işgününde kaç günlük çalışacaksa o kadar gün/saat için ödeme yapılır. Yıllık izne hak kazanmadan yıllık izin parası da ödenemez.

Aynı Anda Birden Fazla İşyerinde Part-time Çalışılır mı?

Part-time çalışan işçi aynı anda birden farklı işyerinde çalışabilir. Bu konuda kanuni olarak bir sorun bulunmamaktadır. Birden fazla işyerinde kısmi süreli çalışan işçinin yıllık izin süreleri hesaplanırken ayrı ayrı hesaplanır. Ayrı işverene ait olmak koşuluyla farklı işyerlerinde çalışması yıllık izin haklarının çalıştığı yerlerdeki sürelerine göre ayrı ayrı hesaplanır. Ancak aynı işverene ait başka bir işyerinde çalışması durumunda çalışma süreleri birleştirilir.

Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.

Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir?

Kullanılmayan yıllık izin ücretleri iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki son ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. 

Yıllık İzin Kullanılırken Başka İşyerinde Çalışılır mı?

İş Kanununun 58. Maddesi “yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçi izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalışırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir” olarak düzenlenmiştir. Açıkça belirtildiği üzere işçi yıllık izin hakkınızı kullanırken bir başka işte ücretli olarak çalışamaz. Eğer çalıştığı belirlenirse işveren tarafından haklı nedenle iş sözleşmesi sonlandırılabilir. Bu durumda yıllık izin sürenizin ücretini işveren işçiden kesebilir. Bu yasağın nedeni yıllık izin amacının; çalışanın iş ortamından uzaklaşıp dinlenmesi, çalışanın motivasyonunun ve verimliliğinin artması ve yorgunluğa bağlı olarak oluşabilecek iş kazalarının önüne geçilmesidir. Görüşümüzce bu konu kısmi zamanlı çalışanları ilgilendirmemektedir. Çünkü kanunen aynı anda başka bir işyerinde çalışabileceği açıktır. 

 

logo - asıl - site baş

 

Bir Cevap Yazın